ตอบคำถามท้ายบท PH1301 บทที่ 5

ตอบคำถามท้ายบท PH1301 บทที่ 5 ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา

1. สรุปการสังคายนาในอินเดียและลังกาทวีป
การสังคายนาในอินเดียมุ่งรักษาพระธรรมวินัย โดยครั้งที่ 1 เกิดจากพระสุภัททะกล่าวจาบจ้วง มีพระมหากัสสปะเป็นประธาน สงฆ์ 500 รูป พระเจ้าอชาตศัตรูอุปถัมภ์ ณ ถ้ำสัตตบรรณคูหา ใช้เวลา 7 เดือน ครั้งที่ 2 ชำระวัตถุ 10 ประการ มีพระเถระสำคัญคือพระเรวตะและพระสัพพกามี ส่วนครั้งที่ 3 ชำระความเห็นผิด มีพระโมคคัลลีบุตรติสสะเป็นประธาน สงฆ์ 1,000 รูป พระเจ้าอโศกอุปถัมภ์ ณ วัดอโศการาม ใช้เวลา 9 เดือน ครั้งที่ 4 แก้ความขัดแย้งทางหลักธรรม มีพระปารศวะเป็นประธาน พระเจ้ากนิษกะอุปถัมภ์ ณ กุณฑลวันวิหาร ได้คัมภีร์อรรถกถาภาษาสันสกฤต และจารึกลงแผ่นทองแดง ลังกาครั้งที่ 1 มุ่งตั้งพระศาสนาให้มั่นคง มีพระมหินทเถระเป็นประธาน สงฆ์ 68,000 รูป พระเจ้าเทวานัมปิยติสสะอุปถัมภ์ ณ ถูปาราม ใช้เวลา 10 เดือน; ครั้งที่ 2 มีพระรักขิตเถระเป็นประธาน จารึกพระธรรมวินัยลงใบลาน ณ อาโลกเลณสถาน ลังกาครั้งที่ 3 พระพุทธโฆสเถระแปลอรรถกถา โดยพระเจ้ามหานามอุปถัมภ์ ณ โลหปราสาท ใช้เวลา 1 ปี; ครั้งที่ 4 พระมหากัสสปเถระกับสงฆ์กว่า 1,000 รูป แปลฎีกาและอนุฎีกา โดยพระเจ้าปรักกมพาหุอุปถัมภ์ ใช้เวลา 1 ปี

2. เหตุใดจึงมีการสังคายนาหลายครั้ง
เพราะเมื่อเวลาผ่านไป พระสงฆ์มีความเข้าใจและการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยแตกต่างกัน บางครั้งเกิดการประพฤติผิดวินัย เช่น ภิกษุวัชชีบุตรยอมรับการปฏิบัติวัตถุ 10 ประการ บางครั้งมีผู้มีความเชื่ออื่นเข้ามาบวช แล้วนำคำสอนของตนมาปะปนกับพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ การท่องจำ คัดลอก และพิมพ์คัมภีร์อาจทำให้ข้อความคลาดเคลื่อนหรือสูญหาย จึงต้องประชุมตรวจสอบ ชำระ และรับรองพระธรรมวินัยให้ถูกต้อง เพื่อเป็นหลักร่วมกันในการศึกษาและปฏิบัติ

3. การสังคายนามีผลต่อการสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาอย่างไร
การสังคายนาช่วยรวบรวมพระธรรมวินัยให้เป็นหมวดหมู่ และรักษาคำสอนให้ถูกต้องครบถ้วน
ทำให้พระสงฆ์และพุทธศาสนิกชนมีหลักอ้างอิงร่วมกัน ลดความสับสนในการศึกษาและปฏิบัติ
ช่วยแยกความเห็นผิดและข้อปฏิบัติที่คลาดเคลื่อนออกจากคำสอนของพระพุทธเจ้า การจารึกและจัดพิมพ์พระไตรปิฎกยังช่วยป้องกันการสูญหาย และเผยแพร่คำสอนได้กว้างขวาง เมื่อพระธรรมวินัยได้รับการรักษาและนำไปปฏิบัติ พระพุทธศาสนาจึงสามารถดำรงอยู่สืบต่อไปได้

4. เหตุใดการศึกษาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาควรอ้างพระไตรปิฎกเป็นหลัก
เพราะพระไตรปิฎกเป็นแหล่งรวบรวมพระธรรมวินัย ซึ่งเป็นหลักคำสอนสำคัญของพระพุทธศาสนา
มีข้อมูลเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า พระสาวก เหตุการณ์ และบริบทของการบัญญัติพระวินัย เนื้อหาได้รับการตรวจสอบและรับรองผ่านการสังคายนา จึงเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษา การอ้างพระไตรปิฎกช่วยตรวจสอบเรื่องเล่าหรือความคิดเห็นภายหลังว่า สอดคล้องกับหลักคำสอนเพียงใด อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาร่วมกับอรรถกถา เอกสารประวัติศาสตร์ และหลักฐานโบราณคดี เพื่อให้เข้าใจรอบด้าน

5. อธิบายการนับครั้งการสังคายนาในอินเดีย ลังกาทวีป และไทย
เอกสารกล่าวถึงการสังคายนาในอินเดีย 4 ครั้ง แต่ฝ่ายเถรวาททั่วไปยอมรับร่วมกันเฉพาะ 3 ครั้งแรก
ครั้งที่ 4 ในสมัยพระเจ้ากนิษกะเป็นการสังคายนาของฝ่ายสรวาสติวาทผสมมหายาน จึงไม่นับในสายเถรวาท ลังกาทวีปมีเหตุการณ์ที่เอกสารจัดเป็นการสังคายนา 4 ครั้ง แต่บางมติไม่นับการแปลอรรถกถา ฎีกา และอนุฎีกา ไทยตามคัมภีร์สังคีติยวงศ์นับอินเดีย 3 ครั้ง ลังกา 4 ครั้ง และไทย 2 ครั้ง รวมเป็น 9 ครั้ง ความแตกต่างเกิดจากเกณฑ์ว่า จะนับเฉพาะการชำระพระไตรปิฎก หรือรวมการแปลและเรียบเรียงคัมภีร์ด้วย

6. การนับครั้งสังคายนาของเถรวาทและมหายานแตกต่างกันอย่างไร
ฝ่ายเถรวาทแยกการสังคายนาครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 ในอินเดียเป็นคนละครั้งอย่างชัดเจน ครั้งที่ 1 มีพระมหากัสสปะเป็นประธาน ส่วนครั้งที่ 2 เกี่ยวข้องกับการวินิจฉัยวัตถุ 10 ประการ ตามข้อมูลในบทเรียน ฝ่ายมหายานบางหลักฐานนับสองครั้งแรกของอินเดียรวมเป็นครั้งเดียว อีกทั้งยอมรับการสังคายนาในสมัยพระเจ้ากนิษกะ ซึ่งฝ่ายเถรวาทไม่นับรวมในลำดับของตน การนับจึงแตกต่างกันตามหลักฐาน ประเพณีของแต่ละฝ่าย และการยอมรับเหตุการณ์ว่าเป็นการสังคายนา

จบ ตอบคำถามท้ายบท PH1301 บทที่ 5

ตอบคำถามท้ายบท PH1301 บทที่ 5


เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ