ตอบคำถามท้ายบท PH1301 บทที่ 1
1. ภูมิประเทศของอินเดียมีลักษณะอย่างไร
อินเดียโบราณเป็นอนุทวีปที่มีรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยมหัวกลับ ทางเหนือมีเทือกเขาหิมาลัย ส่วนทางใต้จดมหาสมุทร ภูมิประเทศสำคัญประกอบด้วยเขตภูเขา ที่ราบลุ่มแม่น้ำ และที่ราบสูงทางใต้ แม่น้ำสินธุ คงคา และพรหมบุตรหล่อเลี้ยงพื้นที่เพาะปลูก ที่ราบลุ่มอันอุดมสมบูรณ์จึงเป็นแหล่งตั้งถิ่นฐานและกำเนิดอารยธรรม
2. ศาสนาเกิดจากมูลเหตุใด และพระพุทธศาสนาจัดอยู่ในประเภทใด
บทเรียนสรุปมูลเหตุไว้หกประการ คือ ความไม่รู้และความกลัวภัย ความศรัทธา ความต้องการหาเหตุผล และความต้องการที่พึ่งทางใจ อีกประการคือความต้องการให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
พระพุทธศาสนาจัดเป็นศาสนาประเภทอเทวนิยม คือไม่ถือว่ามีเทพเจ้าผู้สร้างโลก โดยเน้นการใช้ปัญญารู้ความจริงและปฏิบัติเพื่อพ้นทุกข์
3. การปกครองของอินเดียในยุคพระเวทเป็นอย่างไร
ชาวอารยันในระยะแรกอยู่รวมกันเป็นเผ่า มีหัวหน้าเรียกว่า “ราชา” ตำแหน่งหัวหน้ามักสืบทอดกันตามตระกูล อย่างไรก็ตาม ราชายังไม่ได้มีอำนาจเด็ดขาดเพียงผู้เดียว สภาของเผ่ามีบทบาทสำคัญในการปกครองและตัดสินเรื่องส่วนรวม ต่อมาสังคมจึงค่อย ๆ จัดระเบียบหน้าที่ของผู้คนเป็นกลุ่มต่าง ๆ
4. เพราะเหตุใดคนอินเดียจึงนิยมอาบน้ำล้างบาป
การอาบน้ำล้างบาปสืบเนื่องจากความเชื่อและพิธีกรรมทางศาสนา ผู้คนเชื่อว่าน้ำ โดยเฉพาะน้ำในแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ ช่วยชำระความไม่บริสุทธิ์ได้ จึงนิยมลงอาบน้ำเพื่อหวังให้บาปหรือมลทินหมดไป
ความเชื่อนี้สัมพันธ์กับการแสวงหาความบริสุทธิ์และความพ้นทุกข์ ส่วนพระพุทธศาสนาเน้นการละความชั่วและทำความดีด้วยการกระทำของตน
5. เพราะเหตุใดอินเดียจึงยึดมั่นเรื่องวรรณะมากกว่าชนชาติอื่น
ระบบวรรณะเริ่มจากการแบ่งแยกระหว่างชาวอารยันกับชนพื้นเมือง ต่อมามีการกำหนดฐานะและหน้าที่ของพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ความเชื่อทางศาสนาทำให้ผู้คนมองว่าวรรณะติดตัวมาตั้งแต่เกิด การประกอบอาชีพและการสมรสก็ถูกผูกไว้กับวรรณะ เมื่อปฏิบัติสืบต่อกันมายาวนาน ระบบนี้จึงฝังแน่นในสังคมอินเดีย
6. “พรหมัน” ในคัมภีร์อุปนิษัทมีลักษณะอย่างไร
คัมภีร์อุปนิษัทถือว่าพรหมันเป็นความจริงสูงสุดเพียงหนึ่งเดียว สรรพสิ่งมีที่มาจากพรหมันและท้ายที่สุดจะกลับไปรวมกับพรหมัน ส่วนอาตมันคือภาวะที่อยู่ในตัวบุคคลและมีธรรมชาติสัมพันธ์กับพรหมัน
ตราบใดที่ยังไม่หลุดพ้น บุคคลก็ยังเวียนว่ายตายเกิด การบรรลุโมกษะจึงเป็นการพ้นจากวัฏสงสารและกลับคืนสู่พรหมัน
7. ลัทธิครูทั้ง 6 เหมือนหรือแตกต่างจากพระพุทธศาสนาอย่างไร
ทั้งสองฝ่ายต่างสนใจปัญหาชีวิต กรรม และหนทางพ้นทุกข์ แต่ครูทั้ง 6 มีคำสอนต่างกันเอง เช่น บางลัทธิปฏิเสธผลของกรรม บางลัทธิเห็นว่าสิ่งต่าง ๆ เที่ยงแท้ หรือเน้นการทรมานตน พระพุทธศาสนาสอนเรื่องเหตุและผลของการกระทำ พร้อมเสนอทางสายกลาง จึงไม่เหมารวมว่าครูทั้ง 6 สอนเหมือนกันทั้งหมด หรือเหมือนพระพุทธศาสนาทุกข้อ
